วัดพระยืน : อรัญวาสีแห่งนครลำพูน สู่จุดกำเนิดลัทธิลังกาวงศ์ในล้านนา

            วัดพระยืนตั้งอยู่เลขที่ 1 บ้านพระยืน หมู่ที่ 1 ตำบลเวียงยอง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน อยู่ฟากตะวันออกของแม่น้ำกวง แกนเดียวกันกับพระธาตุหริภุญชัยทางทิศตะวันออก             ประวัติความเป็นมาของวัด สามารถแบ่งได้เป็น 4 ยุค ดังนี้

น่าน จัดทริปเส้นทางท่องเที่ยววิถีชุมชนคนเมืองน่าน

จังหวัดน่าน โดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดน่าน จัดกิจกรรมเส้นทางท่องเที่ยววิถีชุมชนคนเมืองน่าน ระหว่างวันที่ 9-12 พฤศจิกายน 2563 ที่ผ่านมา ในพื้นที่จังหวัดน่าน โดยมุ่งเสริมวิถีวัฒนธรรม ประชาสัมพันธ์ชุมชนคุณธรรม ต่อยอดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยนายวิบูรณ์ แววบัณฑิต รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน  ให้เกียรติมาร่วมงาน

พระธาตุช่อแฮ ผ้าแพรห่มธรรมแห่งโกสิยบรรพต

ในตำนานพระธาตุช่อแฮ (ภาษาล้านนาอ่าน “จ้อแฮ” ) ใช้คำว่า “พระธาตุช่อแล” แผลงมาจาก “ช่อแพร” หมายถึงการเอาผ้าแพร (ภาษาเขมรเรียกผ้าโกศัย) ไปห่มพระธาตุ ณ ดอยศักดิ์สิทธิ์ลูกหนึ่งที่มีชื่อเป็นภาษาบาลีว่า “โกเสยฺยธชฺคคปพฺพตา” หรือ “ดอยโกสิยบรรพต” (ชาวบ้านเรียกง่ายๆ ว่าดอยโกศัย ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายเดียวกันกับคำว่า ผ้าแพร) คำว่า “แพร”/ “แพล” ปรากฏครั้งแรกในศิลาจารึกสมัยสุโขทัย 2-3 หลัก ดังตัวอย่างเช่น จารึกสุโขทัยหลักที่ 8 พบที่วัดเขากบ (เขาสุมนกูฏ) ปากน้ำโพ นครสวรรคค์...

เสน่ห์ 100 ปี สถานีรถไฟสายเหนือ

การก่อสร้างสถานีรถไฟสายเหนือเริ่มมีขึ้นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 5 และสร้างต่อเนื่องมาจนถึงสมัยรัชกาลที่ 8 (ระหว่าง พ.ศ. 2453-2489) จากประวัติศาสตร์ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ซึ่งแต่เดิมคือ “กรมรถไฟหลวง” (ขึ้นกับกระทรวงโยธาธิการ) บันทึกไว้ว่า ประชาชนนิยมเดินทางโดยรถไฟมากที่สุดในช่วงสมัยรัชกาลที่ 6-7 สองรัชกาลนี้ถือว่าเป็น “ยุคทอง” ของการโดยสารรถไฟอย่างแท้จริง เหตุที่หลังจากนั้นมาได้มีการตัดถนนเชื่อมเมืองแบบซูเปอร์ไฮเวย์จำนวนหลายสาย ทำให้ผู้คนหันมาใช้รถราบนทางหลวงแผ่นดินแทน ยิ่งยุคหลังๆ ได้โอนกิจการการรถไฟไปเป็นรัฐวิสาหกิจ รัฐบาลไม่ได้สนับสนุนเต็มรูปแบบ ยิ่งทำให้รถไฟไม่สามารถแข่งขันกับบริษัทโดยสารประเภทอื่นๆ ได้ อาทิ รถทัวร์ รถเมล์ เครื่องบิน รวมไปถึงปัจจุบันมีรถตู้ หากนับเส้นทางขึ้นสู่สายเหนือ จากจุดตั้งต้นจุดแรกคือสถานีรถไฟกรุงเทพ หรือที่นิยมเรียกกันว่า “หัวลำโพง” ...

เมืองปาย หลายหลากผู้คนและวัฒนธรรม

อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่อนสอน ในอดีตเป็นเสมือนเมืองหน้าด่านของเชียงใหม่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ได้ค้นพบหลักฐานด้านโบราณวัตถุ โบราณสถานกล่นเกลื่อนในสมัยล้านนาราว 700 กว่าปี และหลายชิ้นเก่าแก่ถึงยุคหริภุญไชยตอนปลาย เป็นชุมชนอาศัยของชาวลัวะ ชาวเม็ง และกะเหรี่ยง มาก่อน บริเวณนี้มีลำธาร ลำห้วย ช้างพลายจำนวนมาก อันเป็นที่มาของชื่อเมืองปาย มีผู้สันนิษฐานกันว่า น่าจะมาจากคำว่า “พลาย” คือช้างเพศผู้ เมืองพลายเป็นเขตรอยต่อหรือประตูของเมืองเชียงใหม่ที่จะออกไปสู่แว่นแคว้นชุมชนไทใหญ่ ทำให้มีชาวไทใหญ่จากเมืองต่างๆ หลั่งไหลกันอพยพเข้ามาอยู่อาศัย อาทิ จากเมืองปั่น แสนหวี เมืองนาย เชียงตุง หมอกใหม่ ลางเครือ รวมไปถึงชาวพม่า มอญ และกะเหรี่ยง กลุ่มคนเหล่านี้เข้ามาตั้งรกรากแถบบ้านดอน ปัจจุบันคือบ้านเวียงเหนือ ตกลงใจกันอยู่ที่นั่น และยก “ขุนส่างปาย” ขึ้นเป็นเจ้าเมือง จากนั้นช่วยกันขุดคูรอบเวียง เพื่อป้องกันสัตว์มารบกวน มีประตูสามด้าน...

อดีต ปัจจุบัน อนาคต 7 ทศวรรษศาลากลางจังหวัดลำพูน

ศาลากลางจังหวัดลำพูน เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2494 แล้วเสร็จวันที่ 15 ธันวาคม 2495 ใช้งบประมาณในการก่อสร้างทั้งหมดจำนวน 1,712,210 บาท โดยกระทรวงมหาดไทยมอบหมายให้บริษัทอาสาสงครามเป็นผู้รับเหมาทำการก่อสร้าง เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ พลตรีบัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เดินทางมาเป็นประธานทำพิธีเปิดป้ายศาลากลางจังหวัดลำพูนเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2496 และเปิดงานฉลองศาลากลางระหว่างวันที่ 2-8 กุมภาพันธ์ 2496 พันตำรวจตรีสงกรานต์ อุดมสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานทำพิธีวางศิลาฤกษ์ศาลากลางจังหวัดลำพูนเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2494

กาดกองต้า : ชุมชนการค้าท่าน้ำนานาชาติแห่งลุ่มแม่วัง

ย้อนอดีตตลาดการค้าทางน้ำของลำปางในยุครุ่งเรือง ซึ่งศูนย์กลางของสยามอยู่ที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ นั้น บริเวณ “กาดกองต้า” ริมน้ำแม่วังถือเป็นหัวใจสำคัญแหล่งเศรษฐกิจชุมชนนานาชาติอันดับหนึ่งของภาคเหนือตอนบน คำว่า “กาด” หมายถึงตลาด ส่วน “กองต้า” เป็นการออกเสียงตามภาษาเหนือ มาจากคำว่า “กองท่า” ...

อารามเรือง เมืองปาน

อำเภอเมืองปาน เมื่อไม่นานมานี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง แต่พื้นที่อำเภอแจ้ห่มนั้นใหญ่โตกว้างขวางมากเกินไปจึงแยกเขตปกครองอำเภอเมืองปานออกมา ลำพังเฉพาะอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนก็มีอาณาบริเวณกว้างใหญ่ไพศาลยิ่งนัก ในอดีต “เมืองปาน” เคยเป็นเมืองหน้าด่านหรือปราการทางทิศเหนือของเขลางค์นครตั้งแต่ยุคหริภุญไชย ที่มาของชื่อ “เมืองปาน” ปรากฏอยู่ในนิทานเรื่อง “บ้านหลวงเมืองปาน” อธิบายว่า ครั้งหนึ่งยังมีเจ้าเมืองปกครองบริเวณนี้ ได้สั่งให้ทำ “ปานคำ” (ในเอกสารใบลานบางครั้งสะกดเป็น “พาน” แต่อ่านออกเสียง “ปาน”) คำว่า “ปาน”...

สมาคมสหพันธ์ท่องเที่ยวภาคเหนือ 17 จังหวัด เยือนเมืองพิชัย-เมืองลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

วันที่ 25-26 กรกฎาคม 2563 ที่ผ่านมา สมาคมสหพันธ์ท่องเที่ยวภาคเหนือ 17 จังหวัด (บวก 1 อำเภอคือ แม่แตง) ได้จัดการประชุมสัญจรที่จังหวัดอุตรดิตถ์ ณ โรงแรมสีหราช มีคณะกรรมการและสมาชิกของสมาคมสหพันธ์ฯ จังหวัดต่างๆ เข้าร่วมงานราว 300 คน ดิฉันได้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนั้นด้วย ในฐานะที่ปรึกษา “นายกจี๋” หรือ “ภูศักดิ์ พรพิริยะวงษ์” นายกสมาคมสหพันธ์ท่องเที่ยวจังหวัดลำพูน ซึ่งยกทีมลูกเจ้าแม่จามเทวีไปร่วมงานมากถึง 40...

ก้าวข้ามศตวรรษแรกโบสถ์คริสตจักรที่ 1 เวียงเชียงราย

11 ปีที่แล้ว ถ้าบางท่านจำได้ คงไม่ลืมข่าวร้อนเรื่องคณะกรรมการโบสถ์คริสต์ที่เชียงราย บางส่วนมีความประสงค์จะรื้อ “โบสถ์คริสตจักรที่ 1 เวียงเชียงราย” หลังงาม อายุเกือบ 100 ปีทิ้ง เพื่อสร้างโบสถ์หลังใหม่ใหญ่โตกว่าทับที่เดิม ท่ามกลางกระแสการคัดค้านของนักอนุรักษ์ทุกฝ่ายที่ช่วยกันออกแรงปกป้องมานานแล้วตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2552 แต่ในท้ายที่สุด ชาวคริสเตียนเชียงรายที่ไม่เห็นด้วยในการรื้อโบสถ์...

Recent Posts