chiangmai night safari

จากลูกปัดหอยทะเล สู่เงินตราหอยเบี้ย

จากหนังสือ "รอยลูกปัด" (ตีพิมพ์เมื่อปี 2552) ของนายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช นักวิชาการอิสระชาวนครศรีธรรมราช ผู้เชี่ยวชาญด้านลูกปัดในเมืองไทย ได้ทำการแบ่งลูกปัดยุคก่อนประวัติศาสตร์ ออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ดังนี้ 1. ลูกปัดที่ทำจากดินเผา กระดูกสัตว์ และเปลือกหอย เช่น หอยมือเสือ หอยสังข์ ลูกปัดกลุ่มนี้พบเห็นได้น้อยมาก และมีอายุรุ่นเก่าที่สุด 2. ลูกปัดที่ทำจากหินหรือรัตนชาติชนิดต่างๆ มีทั้งหินสีมีค่า อาทิ คาร์เนเลียน...

ลูกปัดรัตนชาติ : อาเกต คาร์เนเลียน อะเมทีสต์

แหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายในดินแดนล้านนาหลายแหล่ง ที่มีอายุตั้งแต่ 3,000 ปี จนถึงสมัยทวารวดี หรือราว 1,500 -2,500 ปีมาแล้ว เช่นแหล่งโบราณคดีที่บ้านวังไฮ ตำบลเวียงยอง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน แหล่งโบราณคดีที่ออบหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ เป็นต้น นอกจากมีการค้นพบโครงกระดูกมนุษย์ ภาชนะดินเผา และอาวุธประภเทขวานหินใบหอกแล้ว สิ่งหนึ่งที่มักพบปะปนอยู่ในหลุมศพด้วยก็คือ “ลูกปัด” ซึ่งลูกปัดก็มีหลายประเภท ทั้งประเภทอินทรียวัตถุ เช่นลูกปัดหอย ลูกปัดงาช้าง และประเภทลูกปัดรัตนชาติ คือทำจากหินหรือผลึกแร่สีต่างๆ ซึ่งมีความสวยงาม ในที่นี้จะนำเสนอถึงลูกปัดรัตนชาติ 3 ประเภทได้แก่ ลูกปัดหินอาเกต คาร์เนเลียน และอะเมทีสต์

ลูกปัดรัตนชาติ : อาเกต คาร์เนเลียน อะเมทีสต์

แหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายในดินแดนล้านนาหลายแหล่ง ที่มีอายุตั้งแต่ 3,000 ปี จนถึงสมัยทวารวดี หรือราว 1,500 -2,500 ปีมาแล้ว เช่นแหล่งโบราณคดีที่บ้านวังไฮ ตำบลเวียงยอง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน  แหล่งโบราณคดีที่ออบหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ เป็นต้น...

“พระบฏ” ในพิธีกรรมชาวลัวะ สู่ “ตุงค่าวธรรม” พระเวสสันดร

คำว่า "พระบฏ" ในทางภาคเหนือเขียนปะปนกันด้วยตัวสะกดหลายแบบมีทั้ง "พระบด" "พระบถ" แต่ในความจริงที่ถูกต้องควรเขียนว่า "พระบฏ" อันมาจาก "ปฏ" อ่านว่า "ปะ-ตะ" เป็นภาษาบาลีแปลว่า ผ้าทอ ผืนผ้า มีรากศัพท์มาจากคำเดียวกันกับ Batik บาติก หรือ Patek ปาเต๊ะ ของกลุ่มภาษาชวา-มลายู ความแตกต่างระหว่างพระบฏกับตุงที่ทำด้วยผ้าหรือไม้ก็ตามคือ โดยปกติพระบฏจะมีการเดินแห่ ส่วนตุงนั้นจะปักไว้เพื่อให้ทราบถึงเขตวัดอภัยทาน หรือสถานที่ที่จะต้องใช้ตุงแสดงเขตพิธีกรรม แต่เดิมไม่นิยมนำเอาตุงเข้าร่วมขบวนแห่ พระบฏล้านนาผืนที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด และมีขนาดใหญ่มากที่สุดชิ้นหนึ่งในประเทศไทย คือ "พระบฏแดง" รูปพระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีขนาดกว้าง 158 เซนติเมตร สูง...

ผ้ารองคัมภีร์ ผ้าตั้งธรรมหลวง ผ้าพรหมสามหน้า

คำทั้งสามคำนี้ มีความหมายเดียวกัน "ผ้ารองคัมภีร์" เป็นศัพท์ทางโบราณคดี เรียกตามหน้าที่ใช้สอย คือใช้วางคัมภีร์ใบลานสำหรับให้พระสงฆ์อ่านเทศนา "ผ้าตั้งธรรมหลวง" เป็นภาษาล้านนา หมายถึงผ้าที่รองรับการนำคัมภีร์ใบลานมาตั้งทับ คำว่า "ธรรม" ในที่นี้หมายถึง "พระธรรมคัมภีร์ที่จารด้วยใบลาน" ส่วนคำว่า "หลวง" ภาษาล้านนาหมายถึง ใหญ่, สำคัญ แปลโดยรวมหมายถึงการเทศนาครั้งสำคัญ นั่นคือการเทศน์มหาชาติในช่วงเทศกาลยี่เป็ง (ลอยกระทง) ดังนั้นสองคำนี้จึงมีความหมายเดียวกัน คำหนึ่งเป็นภาษาภาคกลาง อีกคำเป็นภาษาล้านนา

ผ้ารองคัมภีร์ ผ้าตั้งธรรมหลวง ผ้าพรหมสามหน้า

คำทั้งสามคำนี้ มีความหมายเดียวกัน ...

บ้านโฮ่ง-ลี้ พบภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ พลิกหน้าแรกโบราณคดีเมืองลำพูน

การค้นพบภาพเขียนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์เมืองลำพูนตั้งแต่ปี 2552 นั้น ถือว่าเป็นการพลิกหน้าแรกของโบราณคดีเมืองลำพูนครั้งสำคัญที่สุดเท่าที่เคยมีมา จากสโลแกนที่ลำพูนมักเน้นจุดขายว่า "เมืองโบราณ 1,400 ปี" อาจต้องมีการเปลี่ยนใหม่ กลับตัวเลขเป็น 4,000 ปี แม้จะเคยมีการค้นพบหลักฐานโครงกระดูกของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ในหลุมศพที่บ้านวังไฮ ต.เวียงยอง อ.เมือง ลำพูน มาก่อนแล้ว แต่นักโบราณคดีก็กำหนดอายุเพียงแค่ 2,800 +/- 400 ปี เท่านั้นคือเก่าสุดไม่เกิน 3,200 ปี

ลายศิลป์บนดินเผา รากเหง้าหริภุญไชย

เราไม่อาจปฏิเสธได้เลยว่ายุคที่อาณาจักรหริภุญไชยเจริญรุ่งเรืองระหว่างปี พ.ศ. 1204 ถึงการล่มสลายไปในปี พ.ศ.1824 นั้น "ดินเผา" เปรียบเสมือน "หัวใจสำคัญ" หรือ "เส้นเลือดสายหลัก" ในการจรรโลงชีวิตจิตวิญญาณของผู้คน การสร้างสรรค์งานศิลปกรรมดินเผาทั้งประติมากรรมรูปเคารพ งานประดับตกแต่งสถาปัตยกรรม จนถึงเครื่องใช้ไม้สอย เครื่องอุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน จำเป็นอย่างยิ่งว่ายุคหริภุญไชยย่อมต้องมีแหล่งเตาเผาที่สำคัญหลายแหล่ง ยุคแรกๆ นั้นคงยังมีการเผาภาชนะแบบกลางแจ้งอยู่บ้าง แต่ต่อมาได้รับการพัฒนาอย่างรวดเร็ว หากเทียบกับยุคปัจจุบันก็อาจกล่าวได้ว่า การทำดินเผาสมัยหริภุญไชยเข้าขั้น "อุตสาหกรรมขนาดใหญ่" ที่เป็นเศรษฐกิจหลักใช้หล่อเลี้ยงชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในยุคนั้น เท่าที่ได้สำรวจทางโบราณคดีพบว่าแหล่งเตาเผาสมัยหริภุญไชยมีความต่อเนื่องกับแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ทั้งสิ้น เกือบทั้งหมดตั้งอยู่ริมน้ำแม่กวง (ปิงเก่า) แม่ปิง และแม่สาร ในเขตอำเภอเมืองลำพูน อาทิ...

โลกโมฬี วัดเก่าแก่แห่งแดนล้านนา ขอพรพระนางจิรประภามหาเทวี เทพแห่งความรัก

วัดโลกโมฬี สร้างขึ้นในสมัยใดไม่มีหลักฐานปรากฏแน่ชัด แต่ปรากฏชื่อเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ.1910 สมัยพระเจ้ากือนาธรรมมิกราช กษัตริย์ล้านนาองค์ที่ 6 แห่งราชวงศ์มังราย ทรงโปรดอาราธนาให้คณะของพระอุทุมพรบุปผมหาสวามีเจ้า เมืองเมาะตะมะ จำนวน 10 รูป มาสืบทอดพระพุทธศาสนาในดินแดนล้านนา ซึ่งคณะสงฆ์เหล่านั้นได้จำพรรษาที่วัดโลกโมฬี อันเป็นสถานที่ใช้ในการต้อนรับพระราชอาคันตุกะจากต่างเมือง

สืบสานงานศิลป์ “ดินเผาลำพูน” ณ สวนไม้ไทยบ้านพ่อเลี้ยงหมื่น

“สวนไม้ไทยบ้านพ่อเลี้ยงหมื่น” ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2525 ครอบคลุมพื้นที่ดินดำน้ำชุ่มมากกว่า 500 ไร่ ณ เลขที่ 137/1 หมู่ 6 ตำบลริมปิง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน ผู้เป็นเจ้าของและบริหารจัดการคือ คุณสุทธิพงษ์ ใหม่วัน หรือ "พ่อเลี้ยงแดง" (ส่วนคำว่า “พ่อเลี้ยงหมื่น” นั้นเป็นชื่อปู่ของคุณสุทธิพงษ์) ในฐานะ "สล่า" ทำหน้าที่สืบสานงานปั้นดินเผาตามอย่างสมัยหริภุญไชยในทุกรายละเอียด นับแต่เครื่องปั้นดินเผา หม้อ ไห กระถางดอกไม้ โคมไฟ อิฐมอญ ที่นำไปใช้ในการก่อสร้างประดับตกแต่งผนังกำแพง ถือเป็นอิฐมอญที่มีคุณภาพดีกว่าอิฐมอญที่จำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไป เนื่องจากเนื้อแน่นมีน้ำหนักมาก คุณภาพแกร่งคงทน ใช้เวลาเผานานกว่าอิฐทั่วไป นอกจากนี้ยังมีงานผลิตสินค้าของที่ระลึกชิ้นไม่ใหญ่เกินไปนักในลักษณะ Antique หรือ Souvenir สำหรับขายนักท่องเที่ยวโดยมีโชว์รูมอยู่ที่ร้านบ้านพ่อเลี้ยงหมื่น ประตูเชียงใหม่ ใกล้วัดพันแหวน ในอำเภอเมืองเชียงใหม่

Recent Posts