ไหว้สาคารวาลัย “ครูบาอานันท์ พุทฺธธมฺโม” พระผู้ตามรอย “ครูบาเจ้าศรีวิชัย”

ชื่อเสียงของ “พระอานันท์ พุทฺธธมฺโม” หรือที่นิยมเรียกกันว่า “ครูบาอานันท์” แห่งวัดพระธาตุแสงแก้วมงคล อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา เป็นที่ประจักษ์ชัดแก่สายตาคนทั่วไปถึงสามสถานะ สถานะแรก ท่านได้เขียนหนังสือสำคัญชื่อ “ประวัติพระครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย นักบุญแห่งล้านนาไทย” พิมพ์ครั้งแรกปี 2537 ต่อมาพิมพ์แจกเป็นวิทยาทานอีกหลายครั้งใช้ชื่อใหม่ว่า “มหัศจรรย์พระครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย นักบุญแห่งลานนาไทย” จนกระทั่งปี 2558 สมาคมชาวลำพูน (กรุงเทพมหานคร) โดย ดร.ชัยณรงค์ ณ ลำพูน และคณะกรรมการที่ปรึกษา ได้ขออนุญาตครูบาอานันท์นำต้นฉบับมาจัดพิมพ์อีกครั้ง พร้อมปรับปรุงภาษาและเรียบเรียงข้อมูลใหม่เป็นครั้งที่ 9 ในชื่อ “ครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย นักบุญแห่งลานนา ศรีหริภุญชัย” โดยดิฉันได้รับมอบหมายให้เป็นบรรณาธิการ

“มนต์รักยางนา” ปิงห่าง ยางใหญ่ ฝายพญาคำ

เมื่อวันที่ 5-13 ธันวาคม 2563 ที่ผ่านมา มูลนิธิเขียวสวยหอมร่วมกับอีกหลายหน่วยงานที่ให้การสนับสนุนได้จัดโครงการอนุรักษ์ต้นยางนา ภายใต้ชื่อ Eco Design for a Breath of Fresh Air ณ สวนสุขภาพบ้านเด่น...

จากลูกปัดหอยทะเล สู่เงินตราหอยเบี้ย

จากหนังสือ "รอยลูกปัด" (ตีพิมพ์เมื่อปี 2552) ของนายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช นักวิชาการอิสระชาวนครศรีธรรมราช ผู้เชี่ยวชาญด้านลูกปัดในเมืองไทย ได้ทำการแบ่งลูกปัดยุคก่อนประวัติศาสตร์ ออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ดังนี้ 1. ลูกปัดที่ทำจากดินเผา กระดูกสัตว์ และเปลือกหอย เช่น หอยมือเสือ หอยสังข์ ลูกปัดกลุ่มนี้พบเห็นได้น้อยมาก และมีอายุรุ่นเก่าที่สุด 2. ลูกปัดที่ทำจากหินหรือรัตนชาติชนิดต่างๆ มีทั้งหินสีมีค่า อาทิ คาร์เนเลียน...

อานิสงส์ของการปลูก “ต้นโพธิ์” และ “ประเพณีแห่ไม้ค้ำสะหลี”

ประเพณีสงกรานต์หรือที่ชาวล้านนาเรียกว่า "ปี๋ใหม่เมือง" นั้น ได้ซ่อนประเพณีย่อยๆ ไว้ในนั้นไม่ต่ำกว่า 10 ประเพณี นอกเหนือจากประเพณีการขนทรายเข้าวัด และประเพณีการก่อเจดีย์ทราย (วาลุกเจดีย์) ดังที่ได้กล่าวถึงในคนล้านนาสองฉบับก่อนแล้ว ยังมีประเพณีอื่นๆ ที่ "ซ่อน" และ "ซ้อน" กันอยู่อย่างแยบยล อาทิ ประเพณีบวชลูกแก้ว ประเพณีปล่อยนกปล่อยปลา ประเพณีรดน้ำดำหัว ประเพณีขึ้นท้าวทั้งสี่ (บูชาเทวดารักษาทิศ) ประเพณีสรงน้ำพระ ประเพณีสืบชะตาคน สืบชะตาบ้าน...

จิตรกรรมฝาผนังวัดพระสิงห์ ประชันสองสิงห์ยอดสล่า ...

               จิตรกรรมฝาผนังภายในวิหารลายคำ วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร เชียงใหม่ สร้างในสมัยพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์ (เจ้ามหาชีวิตอ้าว) ราว พ.ศ. 2406 (นับจนถึงปัจจุบัน 2562 มีอายุครบ 156 ปีแล้ว)               ...

“สล่าเพชร วิริยะ” สุนทรียะ ศิลปินยอง แห่ง “บ้านจ๊างนัก”

ฉบับนี้ดิฉันอยากเชิญชวนทุกท่านไปรู้จักกับศิลปินชาวยอง บ้านบวกค้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังระดับชาติและนานาชาติ ณ “บ้านจ๊างนัก” นาม “สล่าเพชร วิริยะ” คำว่า “สล่า” (อ่าน สะ-หล่า ไม่ใช่ สะ-ล่า) มาจากภาษาพม่าว่า Saya อ่านได้สองแบบ พม่าอ่าน “ศยา” หมายถึง คุรุ ผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ ช่างศิลป์ เช่นใช้เรียก...

อดีต ปัจจุบัน อนาคต 7 ทศวรรษศาลากลางจังหวัดลำพูน

ศาลากลางจังหวัดลำพูน เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2494 แล้วเสร็จวันที่ 15 ธันวาคม 2495 ใช้งบประมาณในการก่อสร้างทั้งหมดจำนวน 1,712,210 บาท โดยกระทรวงมหาดไทยมอบหมายให้บริษัทอาสาสงครามเป็นผู้รับเหมาทำการก่อสร้าง เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ พลตรีบัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เดินทางมาเป็นประธานทำพิธีเปิดป้ายศาลากลางจังหวัดลำพูนเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2496 และเปิดงานฉลองศาลากลางระหว่างวันที่ 2-8 กุมภาพันธ์ 2496 พันตำรวจตรีสงกรานต์ อุดมสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานทำพิธีวางศิลาฤกษ์ศาลากลางจังหวัดลำพูนเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2494

หอธรรมล้านนา ศรีสง่าแห่งอาราม

ความหมายของหอธรรม “หอธรรม” หมายถึงสถานที่เก็บพระธรรมคำสอน ภาคกลางเรียกว่า “หอไตร” ย่อมาจากคำว่าหอพระไตรปิฎก ภาคกลางนิยมสร้างหอไตรในเขตสังฆาวาส แต่ว่าทางภาคเหนือกลับนิยมสร้างในเขตพุทธาวาส ความสำคัญของคัมภีร์พระไตรปิฎก ในครั้งพุทธกาลเมื่อพระพุทธเจ้าทรงพระชนม์อยู่ พระองค์แสดงธรรมเทศนาด้วยมุขปาฐะ หรือเล่าเรื่องด้วยปากเปล่า ผู้ฟังต้องจดจำเอง ยุคนั้นจึงยังมิได้แยกคำสอนของพระพุทธองค์เป็นหมวดหมู่ จนกระทั่งมีการสังคายนาพระไตรปิฎก หมายถึงการชำระคัมภีร์ทั้งหมดด้วยการบันทึกไว้ให้ง่ายแก่การจดจำ หลังที่ทรงปรินิพพานไปแล้ว

ฟื้นวิถีชีวิต ชาวนา

อธิบดีกรมการข้าว ลงพื้นที่บ้านแพมบก อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน ร่วมฟื้นฟูวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชาวนา ประจำปี 2562 สร้างต้นแบบแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมข้าว ให้ความสำคัญ และเชิดชูชาวนา เมื่อวันที่ผ่านมา ณ ทุ่งนาบริเวณสะพานโขกู้โส่ บ้านแพมบก...

พระธาตุช่อแฮ ผ้าแพรห่มธรรมแห่งโกสิยบรรพต

ในตำนานพระธาตุช่อแฮ (ภาษาล้านนาอ่าน “จ้อแฮ” ) ใช้คำว่า “พระธาตุช่อแล” แผลงมาจาก “ช่อแพร” หมายถึงการเอาผ้าแพร (ภาษาเขมรเรียกผ้าโกศัย) ไปห่มพระธาตุ ณ ดอยศักดิ์สิทธิ์ลูกหนึ่งที่มีชื่อเป็นภาษาบาลีว่า “โกเสยฺยธชฺคคปพฺพตา” หรือ “ดอยโกสิยบรรพต” (ชาวบ้านเรียกง่ายๆ ว่าดอยโกศัย ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายเดียวกันกับคำว่า ผ้าแพร) คำว่า “แพร”/ “แพล” ปรากฏครั้งแรกในศิลาจารึกสมัยสุโขทัย 2-3 หลัก ดังตัวอย่างเช่น จารึกสุโขทัยหลักที่ 8 พบที่วัดเขากบ (เขาสุมนกูฏ) ปากน้ำโพ นครสวรรคค์...

Recent Posts