#ตานก๋วยสลาก เขาว่าอานิสงส์แรง ประเพณีสำคัญของชาวล้านนา มีที่มาแบบนี้…

0
1689

ประวัติความเป็นมาของประเพณีตานก๋วยสลาก และเรื่องราวความเป็นมาของการทานสลากนั้น มีมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล เรื่องมีอยู่ว่า ครั้งนั้นพระพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ พระเชตวันมหาวิหาร วันหนึ่งมีนางกุมารีผู้หนึ่งได้หอบลูกน้อยหนีนางยักขิณี ผู้ซึ่งมีเวรกรรมต่อกัน วิ่งเข้าไปในวัดขณะที่พระพุทธองค์กำลังแสดงธรรมอยู่นั้น นางกุมารีได้เข้าไปขอความช่วยเหลือ พระพุทธองค์ก็ตรัสว่า “เวร ย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร” แล้วก็เทศนาแก่ทั้งคู่ ให้นางยักขิณีรับศีล 5 นางยักขิณีนั้นก็ถามว่า “เมื่อให้รับศีล ปฏิบัติธรรมจะให้ทำอะไรกิน” นางกุมารีนางนั้นก็ขันอาสาให้ไปอยู่ด้วย นางกุมารีได้อุปการะนางยักขิณี ช่วยกันทำมาหากิน นางยักขิณีซาบซึ้ง จึงตอบแทนโดยเป็นผู้พยากรณ์แก่นางกุมารี ว่าให้ทำนาปีที่น้ำเยอะ ทำนาที่ลุ่มปีที่แล้ง ทำนาบนดอนปีที่น้ำหลาก จนนางกุมารีมีฐานะมั่งคั่งขึ้น ชาวบ้านทั่วไปเห็นก็แปลกใจ จึงได้ไปถามนางกุมารี นางก็บอกไปตามความจริง ฉะนั้นชาวบ้านเวลาจะทำอะไรก็ต้องไปถามนางยักขิณี เสียก่อน จนผู้คนมีฐานะดีขึ้นกันถ้วนหน้า
เมื่อผู้คนมีฐานะดีขึ้น จึงนำของมาตอบแทนนางยักขิณีจนมีข้าวของมากมาย นางยักขิณีจึงนำของเหล่านั้นถวายพระ แต่ไม่รู้ว่าจะเอาอะไรถวายพระสงฆ์รูปไหน จึงทำเป็นสลากภัต (ก๋วยสลาก) ขึ้น ให้พระจับหมายเลขด้วยการอุปโลกนกรรม พระสงฆ์รูปไหนจะได้ของอะไรจะมีค่ามากน้อยแค่ไหนก็ขึ้นกับโชคของตัวเอง การทำสลากภัตของนางยักขิณีนี้ จึงนับเป็นการทานสลากครั้งแรกในพระพุทธศาสนา
สำหรับความสำคัญของประเพณีตานก๋วยสลากนั้น เป็นประเพณีในพุทธศาสนาที่สำคัญอย่างหนึ่งในล้านนาไทย ซึ่งสืบเนื่องมาจากค่านิยมที่สืบทอดมาช้านาน คือ 1.ประชาชนว่างจากภารกิจการทำนา 2.ประชาชนหยุดพักไม่เดินทางไกลเพราะเป็นฤดูฝน 3.พระสงฆ์จำพรรษาอยู่อย่างพรักพร้อม 4.ผลไม้มากและกำลังสุก เช่นส้มโอ ส้มเกลี้ยง กล้วย อ้อย ฯลฯ 5.ได้โอกาสสงเคราะห์คนยากจนเป็นสังฆทาน ในช่วงเดือนกันยายน ซึ่งเป็นช่วงที่คนเหนือเปรียบเปรยเรียกว่า “เดือนกั้นอยาก” (ช่วงเวลาที่ข้าวยากหมากแพง) 6.ถือว่ามีอานิสงส์แรง คนทำบุญจะมีโชคลาภ 7.มีโอกาสหาเงินและวัสดุบำรุงวัด
ก๋วยสลาก แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ สลากน้อย หรือก๋วยเล็ก ใช้อุทิศแด่ผู้ตาย หรือเป็นกุศลมากขึ้น และสลากก๋วยใหญ่ หรือสลากโชค หรือเป็นสลากที่บรรจุในก๋วยใหญ่ใช้เป็นมหากุศลสำหรับบุคคลที่มีกำลังศรัทธา และมีเงินทองมาก ทำถวายเพื่อเป็นปัจจัยภายหน้า ให้มีบุญกุศลมากขึ้น
โดยทั่วไปแล้วงาน “สลากโลก โชคหลวง” ปีหนึ่ง วัดหนึ่งจะมีเพียงแค่ครั้งเดียว จัดขึ้นในเดือน 12 เหนือ ซึ่งเป็นเดือนที่พญายมบาลปล่อยวิญญาณมารับส่วนบุญ ผู้ใดได้ร่วมทำบุญในพิธีนี้จะมีโชค ลาภ ดี บารมีตลอดไป นอกจากนี้คนทั่วไปยังนิยมใช้โอกาสนี้ทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลไปหาญาติพี่น้อง บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ตลอดจนเทวดา ทวยเทพ เจ้าที่เจ้าทางที่ปกปักรักษาบ้านเรือนที่อยู่อาศัย เจ้ากรรมนายเวร ฯลฯ อีกด้วย


ในปีนี้วัดโลกโมฬี โดย ดร.พระครูไพบูลเจติยานุรักษ์ เจ้าอาวาส พร้อมคณะสงฆ์ ศรัทธาสาธุชนวัดโลกโมฬี เตรียมจัดงานบุญครั้งยิ่งใหญ่ประจำปี ประเพณี “ถวายสลาก (ภัต วัด) โลก โชคหลวง” ชมต้นสลากโลกประดับประดาอย่างสวยงามอีกนับสิบต้น เชิญชวนนักท่องเที่ยว ศรัทธาสาธุชน พุทธศาสนิกชน เที่ยวชมงานและร่วมพิธี พร้อมเป็นเจ้าภาพทำบุญรับอานิสงส์มหากุศลโดยพร้อมเพรียงกัน
พระครูไพบูลเจติยานุรักษ์ ดร. เจ้าอาวาสวัดโลกโมฬี จ.เชียงใหม่ เปิดเผยว่า ประเพณีตานก๋วยสลาก หมายถึงประเพณีถวายทานสลากภัต เป็นวิธีการถวายเครื่องไทยทานแก่พระสงฆ์วิธีหนึ่งอันเป็นที่นิยมของชาวเหนือ โดยทั่วไปจะเริ่มในวันเพ็ญ เดือน 12 เหนือ (กันยายน) ถึงแรม 1 ค่ำ เดือนเกี๋ยงดับ (พฤศจิกายน) เมื่อทางวัดและชาวบ้านตกลงกันว่าจะจัดให้มีการกินสลากก่อนวันตานก๋วยสลาก ชาวบ้านจะจัดทำพิธีเตรียมสิ่งของเครื่องไทยทาน 1 วัน เรียกวันที่เตรียมของนี้ว่า “วันดา” ชาวบ้านจะจัดเครื่องไทยทานลงใน “ก๋วย” เป็นตระกร้าหรือชะลอมขนาดเล็กที่สานด้วยไม้ไผ่) เรียกว่า “ก๋วยสลาก” การทานก๋วยสลากนอกจากจะถวายแด่พระสงฆ์แล้ว ยังเป็นการทำทานเผื่อแผ่แก่ผู้ยากไร้ ยากจก วณิพกต่างๆ ด้วย
วัดโลกโมฬี เตรียมจัดพิธีทำบุญครั้งใหญ่ประจำปี 2562 ถวายสลาก (ภัต วัด) โลก โชคหลวง ในวันอาทิตย์ที่ 22 กันยายน 2562 โดยทางคณะสงฆ์ และคณะศรัทธาวัดโลกโมฬีกำหนดจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ เพื่อส่งเสริมอนุรักษ์ประเพณี และเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยว เผยแพร่อัตลักษณ์วัฒนธรรมอันดีงามของชาวล้านนาด้วย โดยจะมีการตั้งสลากโลกสีสันสวยงามนับสิบต้นซึ่งประดับประดาไปด้วยข้าวของเครื่องใช้ทั้งหลาย อาทิ ถ้วยโถโอชาม ของกินของใช้ในครัวเรือนต่างๆ เงินปัจจัยทำบุญ ผ้ากระดาษสีสวยงาม บริเวณลานวัดโลกโมฬี ซึ่งปีนี้จะมีวัดในจังหวัดเชียงใหม่บางแห่งนำต้นสลากโชคมาร่วมด้วย ซึ่งเชื่อว่าจะมีความยิ่งใหญ่ไม่แพ้การจัดงานที่ใด
สำหรับกำหนดการในพิธีเริ่มในวันอาทิตย์ที่ 22 กันยายน 2562 เวลา 08.00-11.00 น. ลงทะเบียนเส้นสลาก เวลา 11.09 น. ถวายเพล และโรงทาน เวลา 12.30 น. เริ่มพิธี และฟังธรรมอานิสงส์ตานสลากภัต โดยพระธีร์ณวัฒน ญาณสิทธิวาที (อดีตสามเณรธรรมาสน์ทอง) จากนั้น เวลา 13.09 น. อุปโลกน์เส้นสลากและถวายเส้นสลาก นำไปโมทนา เป็นอันเสร็จพิธี
จึงขอเชิญชวนประชาชน นักท่องเที่ยว ศรัทธาสาธุชน พุทธศาสนิกชน เที่ยวชมงานและร่วมพิธี พร้อมเป็นเจ้าภาพทำบุญมหากุศลครั้งยิ่งใหญ่ครั้งนี้ โดยพร้อมเพรียงกัน สอบถามรายละเอียดการจัดงานเพิ่มเติมได้ที่ ดร.พระครูไพบูลเจติยานุรักษ์ เจ้าอาวาสวัดโลกโมฬี โทร. 063-6326663 , 065-4165938